Dinsdag, 01-08-2017

Als beloofd, vandaag de rest van de zaterdagtrip met buuv.
Maar eerst: het is 1 augustus. En nog steeds functioneert het dagboek, ik leer steeds beter schriftelijk verwoorden wat ik wil vertellen. Veel miskleunen zijn al de nek omgedraaid door Jacques, mijn corrector, een aantal hardnekkige fouten moeten nog steeds als ongewenst in mijn hoofd terechtkomen. En dat valt niet mee als je 69 bent.
Zo heb ik vroeger nooit geleerd dat er tussen twee werkwoordsvormen komma’s moeten. Dat wordt mijn volgende klus. Na het afschaffen van de verscheidene stopwoordjes die veelvuldig de atmosfeer in mijn teksten bedierven. Zoals bijvoorbeeld het voegwoord „dus“.
En ook het gebruik van te veel verkleinwoorden is drastisch door mijn strenge corrector aangepakt. Jawel, het woord stopwoordjes mag in deze context van mezelf. Waarvoor dank, Jacques, het wordt nog eens wat met mij. Nog drie-en-een-halve maand en het dagboek van een jaar is klaar. Ik zal het gaan missen, dat weet ik zeker.
Nu verder met de trip.
Buuv wou graag België eens zien, daar was ze nog nooit geweest. En ze had al wat gehoord over de bebouwing daar, zoals ik het u ook al eens verteld heb. Daar was ze erg nieuwsgierig naar. Hoe gemakkelijk je kunt verdwalen omdat eigenlijk alles op elkaar lijkt, de stads- en dorpskernen niet meegerekend. En dat juist het allemaal verschillend zijn van de huizen garant staat voor een homogeniteit die zijn weerga niet kent. Maar ook als je het minder fraai zegt, ben je na een kilometer of tien je focus geheel kwijtgeraakt.
Natuurlijk was er ook weer een wegomlegging, dit keer bij Leopoldsburg. En fatsoenlijk aangeven daar, ho maar. Uiteindelijk zijn we, nadat we eerst vijftien km de verkeerde kant op waren gestuurd, gewoon langs het verboden-in-te-rijden bord gereden en driehonderd meter verder was de afslag die wij moesten hebben. We hebben heel wat afgelachen.
Buuv weet nu wat we bedoelen met Belgische lintbebouwing. Dat was haar trouwens ook al verteld door onze nieuwe Amsterdamse kennis, drie uur eerder. Die had ook al hetzelfde ervaren. En buuv keek haar ogen uit.
Maar uiteindelijk hebben we toch ons doel bereikt. En na de kennismaking hebben we eerst even uit kunnen rusten in hun schitterende tuin, om later uit eten te gaan, ergens vlakbij in een Italiaans georiënteerd restaurant met een mooie kaart. Het blijven Bourgondiërs.
Ook de kinderen gedroegen zich voorbeeldig, voor zover dat kan, en het was allemaal uiterst genoeglijk. En smakelijk.
‘s Nachts, even voor tweeën waren we weer thuis. Moe maar voldaan, zoals dat heet. Buuv bij de deur afgezet, die tolde zo haar bed in. Terwijl ze ook al heerlijk had liggen snurken in de auto. Daar had ze alvast een heerlijk zacht kussen voor meegebracht. Om tegen de zijruit te leunen met haar hoofd.
Het allerleukste was dat ik gisteren, maandag, bericht kreeg uit België dat buuv de volgende keer verplicht weer mee moest komen. Van de kinderen. Toen ik buuv dat vertelde, begon ze dan ook helemaal te glimmen. Zoiets is toch het mooiste compliment dat je kunt krijgen.
Een zeer geslaagde trip, dank je wel, buuv!

Woensdag, 02-08-2017

Niet te veel gedaan, nog steeds een beetje bijkomen van zaterdag. Heeft een behoorlijke impact gehad, merk ik nu. Ben wel met mijn Pantu naar de dierenarts geweest voor een inenting tegen kennelhoest.
Die had ze eigenlijk al eerder moeten hebben, voor dit weekend, maar ze streken met de hand over hun hart bij het pension omdat Pantu er stralend-gezond uitzag.
Dat ging ik gistermiddag maar even laten doen. Verder hoorde ik dat als Pantu mee naar België gaat, zij ook nog ingeënt moet worden tegen rabiës, hondsdolheid. Dure hobby, een hondje! Zeker in Groningen waar je ook nog steeds hondenbelasting moet betalen. En heel veel. Een van de hoogste tarieven van Nederland. Belachelijk.
Vooral omdat die belasting niet voor de hondenbezitters zelf wordt aangewend maar gewoon in de algemene middelen komt. Dan verbaast het me ook niet dat diezelfde baasjes vaak zeggen: „We betalen ervoor, waarom zou ik de drol opruimen, dan?“
Zo zit vaak aan een oorzaak een onbedoeld gevolg vast.
Ergo: als deze belasting toch in de algemene middelen komt, kun je net zo goed een kat belasten. Of de kanariepiet. Of dat schattige schildpadje dat je voor je kind hebt gekocht..
Schildpaddentax! Dát zou mooi zijn. Die kan je heel langzaamaan betalen. Stapje voor stapje. Gezwets, derhalve.
Maar een onbedoeld positief neveneffect zou zijn dat er geen schildpadden meer als huisdier gehouden zullen worden. Hetgeen erg mooi zou zijn, niet in de laatste plaats voor die schildpadjes zelf.
Gelukkig, ik maak me weer druk over futiele zaken. Die niet eerder op te lossen zijn, dan als een gemeentebestuur overstag gaat. En dat gebeurt voorlopig niet want die honderdduizenden euro’s die ze op deze manier jatten, hebben ze nog veel te hard nodig. Terwijl veel armlastiger gemeentes niet eens hondenbelasting kennen. Het is wel tien euro per maand, voor één hond.
Over schildpadden gesproken, ik ging een paar jaar geleden, vlak na Teja’s dood met haar vriendin op vakantie naar Helgoland om samen te proberen het overlijden te verwerken. Daar trof ik op Düne, het vliegveld van Helgoland, een heel grote schildpad aan. Zonnend op een drijvende boomstam. Die was er vast ook niet geweest als er belasting voor betaald had moeten worden. Nu mag dat beest op een eiland in de Noordzee, waar overigens een bijna subtropisch klimaat heerst, in alle rust heel oud worden. Van mij mag het. Maar het hoort niet.

Donderdag, 03-08-2017

Mooie dag, veel zonneschijn. Beetje buiten gezeten, wat opruimklusjes in de tuin gedaan. Langzamerhand komt die weer op een punt dat ik na kan gaan denken wat er straks in moet. Maar eerst nog wat geduld betrachten, zoals dat zo mooi heet, of er niet nog een restant van de papyrus is achtergebleven. Want dat wil ik echt nooit weer, zo’n plant.
En er zijn nog wel meer heesters en struiken waar je mee uit moet kijken. Een sering bijvoorbeeld, mooi hoor, maar die moet je dood schoppen, zo ongeveer. Vlinderstruiken zijn ook bijna niet uit te roeien en u moest eens weten hoeveel moeite het me gekost heeft om de druif om zeep te helpen. Dat klinkt allemaal heel wreed, maar soms moet je wat.
Mijn mussenzandbak moet ook regelmatig geschoffeld en onkruidvrij gemaakt worden, je staat er raar van te kijken hoeveel er nog op scherp zand wil groeien. Misschien ga ik boven dat witte zand nog wel een pergola bouwen, mooie balken en andere noodzakelijkheden daarvoor heb ik voor het grootste deel al in bezit. Dan kan ik er een mooie passiebloem of een nieuwe druif tegenaan laten groeien. Kan die pergola nog een beetje extra zon afschermen, naast mijn parasol. Ook niet verkeerd. Als een Groninger zoiets zegt, betekent dat dus heel goed, dat begrijpt u inmiddels.
Er zit nog een leuk extraatje aan dat verwijderen van de tegels, ik heb nooit meer last van overstromingen. Het water is razendsnel weg, zelfs bij hoosbuien. En dat is natuurlijk ook erg prettig.
Wel begin ik zelf wat last te krijgen van een hoge bloeddruk, ik moet weer wat beter op mijn zout gaan letten. Met al die leuke dagen wil je wel eens de hand lichten met al die gezondheidsregels. Dan zijn bamischijven op de spottersplaats van Schiphol niet de allerbeste versnaperingen voor mij. Even gas terug, derhalve! Anders komt dit dagboek nooit af. Wat in dat voorkomende geval wel een mooi bijverschijnsel oplevert: unvollendete werkstukken zijn altijd erg gewild.

Vrijdag, 04-08-2017

Helaas heb ik de host voor mijn website moeten mededelen dat ik niet langer met hem kon samenwerken. De service was te mager, telefonische oplossing van problemen was niet mogelijk, en vaak was de site niet bewerkbaar. En als dat té vaak gebeurt, gaat er bij mij een streep door, worden er maatregelen genomen.
Kijk, het kan een keertje voorkomen dat er wat is, maar als er goed geld mee verdiend wordt, moet de kwaliteit van het geleverde product ook in verhouding moet staan tot de kosten. Jammer van al het werk, gelukkig heb ik overal kopieën van en ook de daar gebruikte foto’s heb ik op datum gerubriceerd en opgeslagen.
Ik ben namelijk best wel een warhoofd maar de zaken die echt belangrijk zijn, heb ik meestal wel goed voor elkaar.
Nu  maar weer op zoek naar een andere host. Ik sta open voor goede ideeën. Tot dan moet u het doen met wat er op Facebook staat.
Ik had al eens geprobeerd het hele bestand daar te publiceren, maar dan gaat Fb protesteren tegen de vele Mb’s. Verder is dat medium natuurlijk niet zo goed geschikt voor ellenlange berichten.
We gaan rustig op zoek.

UPDATE: inmiddels een andere host gevonden, vanaf nu is de site in een iets andere vorm zichtbaar op www.alex-zen.nl.
Voorlopig doe ik het in blokken van een maand, later zal ik het wel uitgebreider doen. Hier kan ik ook heel goed de nieuwste schilderijen en mijn andere schrijfwerk publiceren. U zult wel zien. Of liever: ik zal wel zien. En daarna u.

Zaterdag, 05-08-2017

Heel verrassend, de Nederlandse voetbaldames zijn afgelopen donderdag doorgedrongen tot de finale van het Europees kampioenschap voor landenteams. Ook: de wedstrijd was het aankijken meer dan waard.
Ze moesten de halve finale spelen tegen Engeland, een gevestigde grootmacht op het gebied van vrouwenvoetbal. De Britse dames kregen wel wat scoringskansen, gooiden een hoop fysiek in de strijd, maar mochten eigenlijk geen moment aanspraak maken op de overwinning. De Nederlandse meisjes waren technisch en tactisch duidelijke de meerdere. Wat opviel: de Engelse „girls“ hadden duidelijk ook nog wat van hun aartsvijand, Duitsland, geleerd. Schwalbes! Eén fopduik was zo opzichtig dat ik me verbaasde dat er geen gele kaart voor gegeven werd. Niet doen, meisjes/dames, niet de slechte gewoontes van het mannenvoetbal overnemen. Gelukkig trapte de scheids er niet in.
Zondag de finale tegen Denemarken. Dat zal me wat worden. Maar het belangrijkste voor mij was eigenlijk, dat ik sinds lang niet meer bij een voetbalwedstrijd in slaap ben gevallen. Wat de laatste tijd echt schering en inslag was. Eerder al had ik mijn abonnement op het voetbalkanaal op de tv opgezegd, ik begon me steeds meer te ergeren aan de overdreven valpartijen, het gezeur tegen scheidsrechters, de matennaaierij en de gebaartjes.
En niet in de laatste plaats: de onkunde van de commentatoren. Die op deze manier duidelijk bijdragen aan de aanhoudende stroom van kritiek op scheidsrechters. Waar ze, naar mijn mening, juist heel ver vandaan moeten blijven, gezien hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Voeg daarbij het feit dat een aantal van de voetballers overduidelijke, maar hoogstwaarschijnlijk niet te bewijzen, symptomen van druggebruik vertonen waardoor sommige overtredingen het karakter krijgen van misdadige verminking en u begrijpt, voor mij is de lol er wel af.
Aan deze lijst van ergernissen kun je ook nog het commerciële gedoe eromheen toevoegen, er worden bedragen voor voetballers betaald die werkelijk nergens meer op slaan. De hele entourage krijgt meer en meer het karakter van een enorm kapitalistisch witwascircus, waarin een Silvio Berlusconi niet zou misstaan.
Complete maffia met belastingconstructies waar doorgewinterde boeven nog het schaamrood van op hun kaken zouden krijgen.
Voor mijn corrector Jacques wordt het echter zondag gewoon dubbel feest, want Denemarken is zo ongeveer z’n tweede thuisland, had ik begrepen. Wie er ook wint zondag, Jacques wint altijd. Ware het niet dat  Jacques weinig met voetbaldames heeft. Ik vier het wel voor hem. Ook mooi.

Zondag, 06-08-2017

Door het vele vochtige weer heb ik ernstig te lijden onder fruitvliegjes. Deze kleine etterbakken zitten momenteel in zwermen op mijn ramen. De meeste vang ik met de kruimeldief en laat ze dan buiten weer los maar ik blijf bezig, momenteel, zoveel als het er zijn.
Ook heb ik ter bestrijding van de pestkopjes een paar potten staan met een oplossing van water, azijn en suiker, afdekken met plasticfolie en dan een paar kleine gaatjes erin.
Daar komen ze erg verlekkerd op af, kruipen door de kleine gaatjes naar binnen en eenmaal daar aangekomen, kunnen ze er niet meer uit.
Iets vaker afwassen schijnt overigens ook te helpen tegen deze zomerse kwelling, maar ja.... de vaat doen, wie heeft daar nu zin in. Toch zal ik eraan moeten geloven. Nood breekt wet. Wat het zwaarst is, moet het zwaarst wegen, eind goed, al goed, wie het laatst lacht.... toch maar gedaan, dan.
Wat ook niet meehelpt, is het feit dat ik de tuin open heb liggen, alles omgegraven vanwege de papyrus van vorige week. Werk loont niet, zoveel is duidelijk. Je krijgt er alleen maar plagen van. Vraag dat maar aan de Egyptenaren.
Iets heel anders: dat het damesvoetbal, waar ik gisteren over schreef, leuker is om naar te kijken dan dat van de heren, is gisteren overduidelijk bewezen. De traditionele eerste wedstrijd om de Johan Cruijff schaal, het duel tussen landskampioen en bekerwinnaar van vorig seizoen, was niet om aan te zien. Een potje zomeravondvoetbal, meer was het niet.
De voetballers sleepten zich naar het einde van de reguliere speeltijd om zich aan de strafschoppen te gaan wijden. Faaienoort hep gewonnen! Nou, hoera. Als dit de maatstaf wordt voor de komende maanden, zie ik het zwaar in.
We zullen vanavond zien of de dames het beter gaan doen. Ik heb zo’n donkerbruin vermoeden van wel. Maar dat kan dan ook al gauw, in dit geval.

Maandag, 07-08-2017


Gedurende de zondag overviel me een zwaarmoedige bui. Die me nogal wat tijd en moeite kostte om erachter te komen waar dat aan lag. Meestal weet ik dat vrij snel, gewend als ik ben om aan introspectie te doen, maar deze keer was het toch wat lastiger. Uiteindelijk vind ik het euvel wel, zo ook deze keer. Waarna de bui vanzelf wegtrekt en het leven zijn gewone gang weer gaat.
Resteert het verhaal: ik had via Facebook een naam bij een van de vrienden van mijn vrienden aangetroffen, die mij aan het denken zette. Het was de achternaam van mijn vroegere leraar Frans van de MULO. En de vriend van de vriend bleek een vriendin te zijn. Een dochter van die onderwijzer.
Dat werd bevestigd nadat ik haar een nogal vrijmoedig bericht gestuurd had of zij inderdaad de dochter van die en die leraar Frans was. En of ik de naam gebruiken mocht. Hetgeen zo was en hetgeen mocht. En ze vond het erg leuk om van een ex-leerling van haar vader iets te horen over hem. De man, een beetje streng maar rechtvaardig, heeft een grote rol gespeeld in de vorming van mijn karakter.
Bij gebrek aan een "echte" vader thuis zocht ik zo'n rolmodel buitenshuis, dat is wat kinderen doen in zo’n geval. Zonder dat ze dat doorhebben, natuurlijk. En deze leraar was een van mijn uitverkorenen.
Een prettig bijverschijnsel daarvan was, dat ik moeiteloos lessen kon accepteren van diegenen die ik uitkoos als mentor. Maar wel uitsluitend van diegenen. Anderen kwamen (en komen) niet aan de bak bij mij. Dat is nog steeds zo.
Maar de bevestiging van zijn dochter bracht mij wel terug naar de middelbare school, een voor mij uiterst vervelende periode. Als einzelgänger heb je het moeilijk in verplichte groepen, de klassen waren groot toen. Veertig kinderen in één klas was geen uitzondering. Je bent deel van een geboortegolf of niet! Daaraan toegevoegd mijn afwijkende houding ten aanzien van de verschillende sexen (wat toen al duidelijker werd) en het rampscenario ligt uitgetekend voor u klaar.
Zodoende was ik opeens weer in het jaar 1962 beland. Vandaar mijn zwaarmoedigheid. Zeg nog maar eens dat tijdreizen niet bestaat.
Deze leraar Frans echter, monsieur Seret was zijn naam, had een op school gemaakte tekening van mij gezien, twee handen die zich koesteren om een kaars, en vond deze zo mooi dat hij mij vroeg om die tekening in de klas te mogen ophangen. Uiteraard mocht dat. Wat was ik trots. Niet beseffend dat ik op die manier een nog veel grotere uitzonderingspositie binnen die groep creëerde. Apart zijn was nog tot daar aan toe, er trots op zijn is helemaal taboe. Gelukkig heeft niemand dat toen van mij afgenomen, als dat al gekund had. Ook leuk is dat de dochter zich de tekening nog herinnert.
Resteert een leven vol mentoren die mij vele dingen geleerd hebben. Zoals vooral, dat een leerling zijn meester kiest en niet andersom. En volgens zijn dochter zou hij dat best zelf gezegd kunnen hebben.

Dinsdag, 08-08-2017

The day after....
 De Nederlandse voetbalvrouwen hebben in een zeer aantrekkelijke wedstrijd afgelopen zondag het Europees kampioenschap veroverd! Met een boottocht en een podiumoptreden werden ze gisteravond in Utrecht terecht gehuldigd. En zelfs de meest foute krant van ons schijnheilige landje kon niet aan de conclusie ontkomen, dat je het mannen- en vrouwenvoetbal niet over één kam moet scheren. Hetgeen ik dan ook niet ga doen. Hoewel de verleiding groot is om me aan te passen aan de niet even verder denkende meerderheid. Wel zo gemakkelijk.
 Maar de fysieke verschillen tussen een mannen- en een vrouwenlichaam zijn dermate groot dat elke vergelijking mank gaat. Zoals je aan de constatering dat een vrouw minder hersens heeft (qua volume) niet mag koppelen dat ze dan minder clever zou zijn. Even goed doordenkend kan je dan eerder de redenatie omdraaien, vrouwen hebben minder hersens nodig voor hetzelfde resultaat, wie is er nu slim! (Nu verwacht ik wel applaus uit de feministische hoek, deze goed onthouden, dames)
 Dat er antropologisch verschillen zijn ontstaan, is niet meer dan logisch; vanaf het moment dat de mens zich is gaan vestigen, zijn de taken strikter verdeeld dan voorheen noodzakelijk.
 Waren de dames Oer reeds kruiden- en knollenverzamelaarsters (zo is de handtas uitgevonden, Louis Vuitton blij), met een vaste stek en persoonlijke vuurplaatsen moesten vrouwen ook nog andere kwaliteiten gaan ontwikkelen.
 Zoals een vorm van communicatie waarbij ze elkaar onderling niet zomaar de hersens mochten inslaan, als het even niet zo ging als het zou moeten. Vredestichters bij uitstek, zeg maar. Noodgedwongen, dat wel. Je moet per slot van rekening wel dag in, dag uit met elkaar dezelfde grot delen.
 Zo kun je vrouwen elkaar vriendelijk zien/horen bejegenen, terwijl het gif er ondertussen afdruipt. Dat is gelijk de reden dat de meeste mannen de taal van vrouwen onderling totaal niet begrijpen. Aan de andere kant, als de mannen onderweg waren op jacht naar vlees, was het ook daar noodzakelijk om samen een goede band te hebben omdat je van elkaar afhankelijk was in tijden van gevaar. Vaak werd de jager namelijk de prooi als je niet samenwerkte om dat soort situaties het hoofd te bieden. Zet een aantal mannen bij elkaar en na een korte tijd van spanning, waarbinnen wat conflicten worden rechtgezet, vinden ze elkaar aan de stamtafel. We drinken wel hetzelfde bier. Zowel van de vrouwen als van de mannen noemen we dat verbond een kongsi. Pas de laatste tijd heeft dat woord een negatieve bijklank gekregen, hier wordt het positief bedoeld.
 De extreme band tussen soldaten in oorlogstijd is in die samenwerking overduidelijk te verklaren. En het verraad daarvan een legitieme reden de ander tot vijand te verklaren. In films wordt dat als heldhaftig afgedaan en bijna roerend verbeeld, maar eigenlijk is het gewoon bittere noodzaak. Meer niet.
 Veel van de verschillen tussen Mars en Venus (dank, John Gray) zijn in de antropologische hoek gemakkelijk te duiden en te verklaren als overblijfselen uit een tijd dat de geslachtsgebonden verschillen duidelijke noodzakelijkheden waren. Alle mensen zijn gelijk, ja, maar ze hebben wel andere gewoontes. Aangeleerd of in de genen, dat maakt niet uit.

Uit: alle Menschen werden Brüder

Freude, schöner Götterfunken,
Tochter aus Elysium,
Wir betreten feuertrunken,
Himmlische, dein Heiligtum!
Deine Zauber binden wieder,
Was die Mode streng geteilt,
Alle Menschen werden Brüder,
Wo dein sanfter Flügel weilt.

Nu weet u gelijk waar de door mij geschilderde vrouwen vandaan komen. Alles verraden!

Woensdag, 09-08-2017

Als ik me wat alleen voel, en dat gebeurt iedereen toch wel eens, heb ik de goede gewoonte mijzelf te troosten met mijn herinneringen. Die zitten, behalve in mijn hoofd, verborgen in de kunstproducten die ik de afgelopen jaren heb gemaakt. Veelal schilderijen, soms wat constructies. Naast dat geschilder en gefröbel heb ik jaren geleden erg veel gedichten en korte verhalen geschreven. Die ik voor die troost heel goed kan gebruiken. Dat ik poëzie schreef, was u vast bekend als u trouwe lezer bent van dit dagboek.
Ik heb zo ooit, geïnspireerd door de Muze waarmee ik door Tsjechië gereisd heb, een hele serie sonnetten geschreven. Vele met een erotische ondertoon, ik was behoorlijk verliefd en zij liet zich ook niet onbetuigd.
Nu zijn sonnetten een vrij strakke dichtvorm, lastig voor de liefde, maar tegelijkertijd juist daarvoor bedoeld. Vroeger werd er vaak in het sonnet door de minnaar geklaagd over de wreedheid van de geliefde. Overspel en ontrouw waren aan de orde van de dag. Maar ook andere wereldse ellende werd vaak ten tonele gevoerd in deze schitterende dichtvorm.
Het is de kunst als poëet om, binnen die literaire dwangbuis, oplossingen te bedenken om het geheel toch kloppend te krijgen zonder al te veel wartaal uit te slaan.
Nog een persoonlijke bijzonderheid: hoe gelukkiger ik ben, hoe zwarter de ondertoon van mijn werk. Alsof ik mijn, vergrote, geestelijke kracht kan inzetten om de andere kant van het bestaan te durven duiden, op z’n minst aan mezelf.
Eén zo’n gedicht over die andere kant zal ik u niet onthouden, aangezien de laatste dagen weemoed en melancholie mijn beleid bepalen. Waardoor ik mijn zelfgemaakte bundel „Bruisend als een beek“ maar even ter hand genomen heb en het volgende gedicht voor u eruit heb geplukt.

EEN VLEUGJE VROLIJKHEID

Klare motieven scheuren mijn onzekerheid
Doelen dwalen mij naargeestige ravijnen
Vreugd' & spontaan gelach zullen hier snel verkwijnen
Gebrek aan zonnestraal en klare helderheid

Schijnt grond voor zwartgetinte somberheid
Treurwilgen, vlietgezoomd, verschijnen
Traag door transparante mistgordijnen
Schuld voor verlangen naar schijnb're zekerheid

Er is geen weg te gaan, geen doel om na te streven
Geen richting, wat een ander ook maar zegt
Geen stelling hier of reeds is zij weerlegd
Waarheid door geld en tijdsbesef verkracht
Maakt zienden blind, opake dag wordt nacht
Resteert een zeer droefgeestig zeker leven

U leest het, ik ben een heel blij baasje! 

Donderdag, 10-08-2017 

Ik had het idee om een nieuwe versie te schrijven van het Onzevader. Niet zo’n heel origineel idee, bleek, toen ik even op het internet ging snuffelen wie dat nog meer bedacht zouden kunnen hebben.
Daar was ik al bang voor: duizenden.
Dat plan heb ik daarom maar laten varen.
Alhoewel ik een paar ondeugende ideeën had voor in de smeekbede, plus een paar zeer brutale vragen. Die je wel moet durven stellen. Het blijft een god, per slot van rekening. Dan kan je al snel in de fout gaan.
Maar aan het eind van het gebed had ik hem toch willen voorstellen, het mensen maken maar aan mij over te laten. Want ik kan dat duidelijk beter dan hij.
Ten eerste had ik namelijk een soort veiligheid in de homo sapiens laten bouwen. Ik zou ervoor zorgen dat geen mens ooit maar op het idee zou komen van welke, boven hem staande, supermacht dan ook. Zo een die het hele universum, inclusief hemel en hel geschapen zou kunnen hebben.
En als goede tweede maatregel installeerde ik een blokkade om in Mij te gaan geloven, zijnde de Mensenfabrikant. Zodat niemand de paradox zou kunnen gaan ontdekken. Dan was ik al een heel eind in de goede richting.
Schakel dan ook nog de gedachte uit dat er iets te bezitten zou zijn, behalve het eigen leven, en het plan is volmaakt. Wat u ook bedenkt, het kan altijd door deze drie noodstops gekeerd worden.
En dan: vrede op aarde. In uzelf een welbehagen. Wat mooi!

Een beetje god zou dit allemaal gemakkelijk hebben kunnen creëren. Dat geen enkele daarin geslaagd is, zegt al genoeg.
Oftewel, om met ome Willem Kloos te spreken:„Ik ben een god in ‘t diepst van mijn gedachten.“
Hij ook al. En bij mij niet eens zo diep in mijn gedachten als bij hem. Geloof Ik. 

Vrijdag, 11-08-2017 

Had je maar niet zo’n grote mond moeten hebben. Eigen schuld, dikke bult! Wie A zegt....  u kent dat wel. Al dit soort uitspraken zijn mij de laatste paar dagen vaak door het hoofd geschoten.
Toen ik november 2016 het plan opvatte om een jaar lang een dagboek te gaan schrijven op het internet, had ik niet kunnen voorzien wat dat allemaal in zou gaan houden. Ik wist niet eens dat zoiets een blog heette. Modern language! Kun je nagaan.
Ik was op dat idee gekomen door het lezen van iets soortgelijks in boekvorm, maar dan over een clubje ouderen dat onder aanvoering van ene Hendrik Groen een bejaardentehuis op z’n kop zet. Ondertussen fijntjes de grote  kloof tussen besturend en bestuurd Nederland duidend. Een boek dat inmiddels de top tien al is binnengestormd, groot succes. Getiteld: zolang er leven is.
Nergens ben ik de arrogantie van afgestudeerd Nederland, de hypocrisie van D’66, beter tegengekomen dan in dit boek. Leunend op een volkomen misplaatst superioriteitsgevoel vult deze bevolkingsgroep hele Vinexwijken met hun neoliberale onbenulligheid. Ze volgen de hypes, duwen de te dure kinderwagens hun SUV’s in en bezoeken exposities en concerten waar ze geen reet van begrijpen. En gaan naar Youp van ‘t Hek om zich legaal te laten afbekken. Zonder te snappen dattie het meent. Want je moet er geweest zijn, je hoeft het niet te begrijpen. Tot zover mijn tirade. Want daar wordt u moe van. Ik ook.
Nu zit ik echter vast aan mijn heilige dagboekvoornemen. Nog een maand of drie. Het schrijven en denken in andere termen dan die ik gewoon was, begint zo langzamerhand mijn hele dag te bepalen. Het overdadige gebruik van stopwoordjes, verkleinwoordjes en overbodige voegwoorden, daarop gewezen door mijn  corrector, wordt door mij zelfs al tijdens een gewoon gesprek opgemerkt. En gecorrigeerd.
Vaak ook gebeurt het dat ik tegenwoordig iets denk, overdag of midden in de nacht, waarvan ik weet:  ha, dat is mooi voor het dagboek. Gauw opschrijven. Ben er al wel eens midden in de nacht voor opgestaan om zo’n idee te noteren. Wat een waanzin. Maar leuke waanzin.
Nog drie maanden, een kwartaal! Negentig dagen herfst. Ik zal het dagboek gaan missen, dat weet ik zeker. Maar de tubes verf, potloden en penselen lonken om het hoekje al naar mij, de winterschilder is in aantocht. 

Zaterdag, 12-08-2017 

Vandaag zou ik naar Amsterdam voor Ellen ten Damme. Die verzorgt een aantal optredens gedurende „De Parade“, een rondreizende cultuurshow met een verscheidenheid aan artiesten en kunstenaars. Op het laatste moment echter was degene met wie ik zou gaan, niet meer opgewassen tegen de druk van een zeer nabij verleden, het gaat zodoende niet door. Jammer. Voor mij is het een uitje dat niet doorgaat, maar voor haar is het een stuk vervelender. Eenieder draagt uiteindelijk zijn eigen kruis. En daar kan niemand je bij helpen.
Ik zou Pantu meenemen, kon die lekker op het strand van Bloemendaal uitwaaien, hoefde ik ook niet voor haar te reserveren bij een pension. Gelukkig maar, achteraf, hoef ik daar tenminste niet meer achteraan.
Alleen zit ik nu met een wél-ingevulde, maar niet-uitgevoerde zaterdag. En ik weet niet hoe het u vergaat, maar al bestemde tijd is erg lastig opnieuw in te vullen.
Dat is net als een schilderij, eenmaal de keuze gemaakt over de bestemming van het doek, is er bijna geen andere optie meer mogelijk. Tenminste niet zonder een grote geestelijke inspanning. Beslissingen zitten nu eenmaal vast in de tijd, eenmaal verstreken is daar niets meer aan te doen.
Toegegeven, ik denk dat ik de tijd iets anders beleef dan u, dat weet ik wel bijna zeker, maar toch hoop ik dat u mijn redenering kunt volgen.
Ik zal deze zaterdag daarom in een soort ledigheid gaan doorbrengen. Hetgeen dan maar als oefening voor mijn geduld moet worden beschouwd. Die weer zijn eigen beloning kent. 

Zondag, 13-08-2017 

Gisteren sloot ik af met de zin: geduld wordt immers altijd beloond.
Dat soort gemeenplaatsen hebben mij altijd al gefascineerd. Daar kon ik dagen over lopen broeden, soms met, meestal zonder resultaat. Ze ontstaan natuurlijk niet voor niks. Nadat ik er dan een tijdje mee had rondgelopen, verdween het vanzelf weer naar de achtergrond.
Las ik jaren later een boek, kwam ik zo’n uitdrukking weer tegen en kreeg ik de beloning alsnog. Viel het kwartje, zogezegd.
En was dat muntstukje dan eindelijk in de daarvoor bestemde geldlade verdwenen, kon ik de ontstaanswijsheid van zo’n spreuk eindelijk volledig begrijpen.
Ik ben er namelijk achter gekomen, dat ik anders lees dan de meeste mensen. Altijd op zoek naar de oorsprong van zaken, de ontstaansgeschiedenis van gebeurtenissen, lees ik verhalen (bijna) nooit zoals ze letterlijk geschreven zijn. Zelfs in mijn bedlectuur, spannende korte sciencefictionverhalen, ben ik nog steeds op zoek naar feiten die ik kan rijmen met mijn levenslange zoektocht naar de waarheid. 
Dat ik daarbij op veel leugens, of liever „verzonnen verhalen“ stuit, niet in de laatste plaats van mezelf, is evident.
Mensen zijn nu eenmaal opportunisten, altijd bereid om uit welke situatie dan ook, het maximale te peuren. Op welke manier dan ook. Want als de waarheid al soepel is, de leugen is superlenig.

P.S. De gegarandeerde beloning van geduld is het hebben van geduld.

Maandag, 14-08-2017

De zaterdag goed overleefd. Mede doordat ik onverwacht mijn nieuwe modem kreeg. Tegenwoordig worden pakketten weer gewoon op zaterdag bezorgd tot mijn grote verrassing.
Mijn oude modem functioneerde niet meer goed, het model werd niet meer ondersteund voor wifi. Dus kon ik mijn nieuwe tablet nog niet thuis gebruiken. Had daar vrijdagmorgen over gebeld en zaterdagmiddag had ik hem al. Over service gesproken...
Pakjesavond derhalve!
Feestelijk gekleed in mijn huisfleece begon ik, na het zingen van „hoor wie klopt daar, kinderen“ aan het opensnijden der dozen. Helaas, er zat geen gedicht bij! De katholieke grijsaard leed waarschijnlijk aan een dermate zware dementie, dat hij dat vergeten had. En ook de pepernoten waren niet aanwezig. De laatste paar eeuwen was hij toch al ernstig in de war. In plaats van de gebruikelijke middeleeuwse onderwereld-duiveltjes, waar hij vroeger als katholieke bisschop gemakkelijk de baas over kon spelen, had hij de laatste tijd Zwarte Pieten bij zich. Ja, dat gaf natuurlijk ellende. Het gaat niet aan gewone mensen voor duivels uit te maken. En ze daarna nog eens onder jouw supervisie in rare pakjes te laten rondhuppelen. Compleet met roede en zak! Wat moeten ze daar op onze overzeese gebiedsdelen wel niet van denken. Die hebben het toch echt wel moeilijk genoeg gehad na die lange verplichte zeereis uit Afrika. Mede georganiseerd door Balkenende’s club onder de noemer VOC-mentaliteit. Het zal je allemaal maar overkomen!
De grote gedicht-en-pepernoten-deceptie verbijtend, en de zwartepieten-ellende uit het hoofd zettend, ben ik toch maar begonnen met het installeren van het splinternieuwe modem. Door de gebruiksaanwijzing en een stappenplan voor de installatie in een zeer fraai boekwerkje, was dat een makkie! Dacht ik! Niet, dus.
Waar in het aansluitingsboekje staat dat het modem na twee minuten klaar zou moeten zijn, blijkt na twee dure telefoontjes dat er 24 uur voor staat. Met de mondelinge belofte dat het waarschijnlijk (!) wel korter zal duren, maar toch...
Uiteindelijk gelukt, ik kan weer draadloos naar het internet met mijn tablet. En bent u op bezoek, ik heb nu ook een wifi-hotspot. Jaja!
Wat natuurlijk heel leuk klinkt en voor mij en eventueel bezoek erg gemakkelijk is.

Dinsdag, 15-08-2017

Gisteren met vriendin Jantine naar Bunde geweest. Even Duitse boodschappen doen, goedkoop Germaans tanken, zodat je voor niets rijdt, en een leuk ritje hebben met z’n beiden. Ik weet het: slecht voor het milieu, maar heel goed voor mijn geest. Wat het zwaarst is...
Mooi muziekje erbij, prachtig weer, licht bewolkt, beetje bijkletsen en voor je het weet, shop je Europees. De Duitse Lidl heeft toch een aantal andere artikelen dan de Nederlandse (ze hebben daar veel meer vleesproducten) en voor mijn medereizigster zijn ook de drankprijzen nog interessant. Die houdt nog wel van een borreltje op z’n tijd.
Voor mij is het vooral het gezelligheidsaspect dat het leuk maakt. Ach, en een „Bratwurst“ gaat er bij mij heus wel in, lekker met rijst en verse wokgroente. Voor zo’n vette maaltijd neem ik altijd wel een paar van die vetbinders, zodat je toch een beetje kunt zondigen zonder al te veel ongezonde vetten binnen te krijgen. Die helpen echt!
Kijk, mister Universe word ik toch niet meer, maar hoe minder ik met me mee hoef te slepen, hoe beter het voor me is.
Dat geldt uiteraard voor iedereen, de wat zwaarlijvigen zoals ik plukken daar echter wel de beste vruchten van. Die je vervolgens beter kunt eten dan al die Duitse worsten. Mahlzeit!
En nu we het toch over lekker eten hebben, toen we terug waren en ik haar bij huis afzette, bleek dat zij nog wat aardbeien en slagroom in de koelkast had staan. Of ik dat wel mee wou nemen! Zodoende heb ik gisteravond als toetje een schaaltje Griekse yoghurt (10%, foei) met aardbeien en slagroom gehad. Goddelijk. 

Woensdag, 16-08-2017 

Nadat ze een fors gedeelte van dit dagboek had gedomineerd, zult u zich wel afvragen hoe het met Wia is. Wees gerust, het gaat prima met haar. Ze kan weer uitstekend voor zichzelf zorgen in haar nieuwe woning. Met de gebruikelijke terugvallen die nu eenmaal bij een rouwproces horen. Die ze echter goed kan hanteren.
Wel moet het me van het hart dat zorg voor een ander, mantelzorg heet dat zo mooi tegenwoordig, een dermate groot deel van je energie en tijd opslokt dat er voor veel andere zaken in dit leven even geen ruimte meer is. Dat weet ik als geen ander, nu ik haar niet meer begeleid. En mijn persoonlijke vrijheid heb heroverd.
Maar als resultaat van het asociale beleid van onze, momenteel kapitalistische, regering zitten vele zorgvrijwilligers vandaag de dag met de handen in het haar. Gedwongen door onze leiders, die zich momenteel meer zorgen maken over de topsalarissen en het zogenaamde vrij-ondernemerschap dan over de zorg voor onze medemens.
Kiezen voor jezelf als mantelzorger zit er even niet meer in. Er mee ophouden betekent immers de ander in de steek laten of zelfs verraden en dat wil je ook niet.
Deze duivelse beslissing heeft het rechtse regime in Nederland bij de fatsoenlijke mens neergelegd. Maar zoals alle daden van materialistisch denkend Nederland, zullen ook de schadelijke  gevolgen van dit beleid door een boomerangeffect op het eigen bordje terecht komen. Uiteindelijk zullen zij zelf de rekening betalen, zoveel is duidelijk. Moreel of materieel. Dat daar veel ravage door wordt aangericht, zal hun de gebruikelijke worst wezen. Het is immers hun schade niet! Dat denken ze tenminste. Ze komen er nog wel achter.
Deze aflevering van mijn dagboek wil ik dan ook ophangen aan de enorme inspanning die de wél sociale mens in Nederland zich getroost om in ieder geval zo goed mogelijk voor diegenen te zorgen, die het echt nodig hebben. 
Daarom hulde! Oprechte bewondering voor diegenen die dit al jaren doen. Een staande ovatie van mij is uw deel.

Donderdag, 17-08-2017

Gelooft u hem nog, de leugen van het goede ontbijt? U kent de reclames vast wel, hoe mensen na het nuttigen van een gezonde start van hun dag, blij naar hun baas afreizen om die te verrijken. De sukkels! Niet omdat ze naar hun baas gaan, dat moeten ze zelf weten of ze zo dom willen zijn, maar omdat ze ontbijten.
Heeft u wel eens naar dieren gekeken, al dan niet in EO-docu’s of, liever nog, gewoon bij u thuis in de vorm van hond, kat of vogel? En was u niets bijzonders opgevallen? Dat die beesten met een volle buik altijd ter plekke in slaap donderen? Precies! En zo hoort het ook.
Al die energie hebt u nodig om uw eten te verteren, om in leven te blijven, niet om aan uw baas te geven! Met die energie moet u nakomelingen kweken, dat is de bedoeling.
Vandaar dat u een toekomstige bedgenote romantisch mee uit eten moet nemen. Zodat beide partners genoeg brandstof hebben om zich aan de schone taak te kwijten. Niet teveel eten, kijk uit! Lekker drankje er bij om wat te ontspannen en hoppa.... taak volbracht. Op z’n Grieks, in dit geval. Vanwege hoppa... bordjes kapot gooien. De sirtaki, inderdaad. Padang.... padang.... padadadang.... padang.... klets!
Want ook die Helleense dans met de zakdoekjes en het kapotte servies is uiteindelijk gewoon een paringsdans. Even tussendoor: met op z’n Grieks wordt niet de homoseksuele daad bedoeld, dat misverstand is pas veel later gerezen.
Maar ik moet wel bekennen dat een slowfox of wals meestal beter werkt dan het Griekse gehuppel. Slijpen... Vraag het de tieners maar met hun rolletjes pepermunt.
Daarom ook is op z’n hondjes niet een ordinair standje, maar betekent dat gewoon, dat u pas ná een lange jacht moet eten en daarna in slaap vallen. Als een slechte minnaar, dan wel een goede echtgenoot.
Wie vóór de jacht gaat eten, hoeft niet meer te jagen, toch? Wie nu nog niet begrijpt waarom vrouwen zich als prooi opstellen in het seksuele veroveringsverhaal...
Nee? Een man op jacht heeft honger, want zo hoort het. En jaagt hij niet, dan heeft hij al gegeten. En gedronken. En valt in slaap. Zo komt de hom nooit bij de kuit.

Vrijdag, 18-08-2017

Ik ga het er niet over hebben, over die nieuwe aanslag gisteren in Barcelona door twee malloten, vandaag ga ik het gewoon over de bloemetjes en bijtjes hebben. En dan bedoel ik echte bloemetjes en bijtjes, niet eens een verwijzing naar voorlichting over het reproduceren van menselijke exemplaren.  Gewoon maar over mijn tuin en de bloeiende herfstasters, hoe gevallen zaad van de vogelvoerhouder prachtige korenhalmen heeft opgeleverd. Hoe bijen, zweefvliegen, wespen en vlinders elkaar najagen door al deze weelde. Hoe er geen restanten van de papyrus meer opkomen na het verwijderen van deze vreselijke plant, twee weken geleden. Hoe in de gestapelde muur van trottoirtegels (Le Roy!) na anderhalf jaar gewoon een vetplantje begint te groeien. Hoe er in mijn rotstuintje spontaan een ijzervaren opkomt die nu al bladeren van meer dan zeventig centimeter heeft. Gewoon al die normale dingen die het leven fraai kunnen maken. Als je ze wil zien, tenminste. Als je ze nog kunt zien, tenminste.
Want wat ik even helemaal niet meer wil zien, is dat, waar ik het niet over wil hebben. En u wilt dat zeer zeker niet van mij horen. Of lezen.
Want u begint er ook aardig genoeg van te krijgen.
Jawel, ik spreek namens u en ik weet zeker dat u mij gelijk geeft.
Het regende een beetje donderdag, ik heb mijn zandvlakte weer even aangeharkt en onkruidvrij gemaakt, de per-ongeluk-drol van Pantu verwijderd en ‘s avonds een beetje tv gekeken. En gewoon gedaan alsof er niet alweer twee bijgelovige idioten op een mensenmassa ingereden zijn. Gelukkig niet. Anders had ik daarover moeten schrijven. Ik blij. 

Zaterdag, 19-08-2016 

Nederland moet na de verkiezing een nieuwe regering. En nu rechts met groot succes de PvdA heeft gedecimeerd en alle socialistische afvalligen onderwijl naar de PVV zijn overgelopen, krijgen ze de kous op de kop. Want niemand wil natuurlijk met een stelletje a-sociale, non-democratische, rechtse nationalisten in zee, die les hebben we van de tweede wereldoorlog toch wel geleerd.
Want Houzee-roepers staan bekend als zijnde hoogst onbetrouwbaar.
Ter illustratie: je zag het ook bij de EK-vrouwenvoetbal, kortgeleden. Waar kwamen opeens die 40.000 toeschouwers vandaan? Het antwoord: dat zijn de „glory-hunters“, de PVV’ers van de sportbeleving.
Een bepaald slag volk dat zich aansluit bij wie er ook maar wint, zolang er maar gewonnen wordt. Ze zijn ook net zo snel weer vertrokken als de overwinningen moeizamer worden, dat wel. Om vervolgens weer op de tribunes van de zaalhandbaldames neer te strijken. Of een ander sportteam dat op dat moment in de picture is vanwege mooie resultaten. Zelfs tot waterpolo aan toe, je gelooft je ogen niet. De penningmeesters van de betreffende sportaccomodaties zingen uiteraard het hoogste lied, gauw incasseren voordat het weer over is.
Maar terug naar de formatie: nu de gewenste rechtse meerderheid niet haalbaar is door het uitsluiten van de PVV (jawel, een heuse  „cordon sanitaire“), moet er gemene zaak gemaakt worden met nog rechtsere splinterpartijtjes. Teneinde een 75 + 1 meerderheid te halen in onze Tweede Kamer. Maar ja, die hebben dan wel hun prijs.
Bijvoorbeeld: de euthanasiewetgeving is voor gelovigen een heikel punt, dus daar gaan we het dan maar even niet meer over hebben. Het nationalisme daarentegen is voor dit soort Middeleeuwse groeperingen juist weer heilig. Evenals de feodale macht (volgens hen door onze lieve heer zelf uitverkoren) onder wiens juk zij zich gewillig scharen.
En zodoende wordt ons nationale volkslied weer van stal gehaald. Als het aan de Christenunie ligt (en trouwens ook aan Buma, de primus inter pares en eerste farizeeër van gelovig Nederland), begint heel schoolgaand Nederland de dag weer met gebed en ons volkslied. Van indoctrinatie weet deze bevolkingsgroep alles af, gehersenspoeld als ze zelf immers zijn. (Ssst, dat hebben ze niet eens door, een van de kenmerken van diezelfde indoctrinatie!)
Na vier jaar CU- en CDA-beleid wordt hoogstwaarschijnlijk de heksenvervolging weer ingesteld. Compleet met brandstapels. Want het meest vreemde van dit soort groeperingen is dat je kop eraf gaat als je ze meedeelt dat vrijheid van godsdienst dan ook inhoudt, dat je vrij bent om geen godsdienst aan te hangen. Aan de heer wordt niet getwijfeld.
We hebben nog een lange weg te gaan, voordat de mensheid inziet dat zelfgecreëerde goden uiteindelijk alleen maar dienen om het gepeupel in bedwang te houden, in het zadel gehouden door machtsbeluste mensen die daar belangrijk voordeel uit kunnen peuren. Want honderdduizend euro’s uit de collecte is een ton op iemands bankrekening. Daar kan je leuke dingen mee doen. Alles wat de heer verboden heeft, zeg maar. 

Zondag, 20-08-2017 

Afgelopen donderdag gebruikte ik in mijn dagboek het woordje sex. Wat onmiddellijk door mijn corrector werd bestraft. Niet uit preutsheid, nee, om taalkundige redenen. Het dient tegenwoordig met ks geschreven te worden. Seks. Kijkt u nu eens goed naar dat woord: SEKS. En dan naar het woordje SEX! Zeg nu eens eerlijk, welk woord gaat nu over blote lijven, zweten, vunzig, heerlijk, palen en gaten voor die palen? Jawel, toch! Sex is gewoon veel geiler dan seks. Seks is geitenwollensokken rond een kampvuur of nerds in een collegezaal die stiekem met de hand in de broekzak zitten. Of neerlandici die denken om de zoveel jaar geforceerd een taal te moeten hervormen. Hou daarmee op. Onze taal is al moeilijk genoeg zonder dat die steeds maar weer zogenaamd moet veranderen. En als het dan toch moet door jullie innerlijke drive, doe het dan goed. Een hondemand is voor één hond, hondenbrokjes is voor alle honden. Het is niet zo moeilijk.
En hervormen? Laat dat de regering maar doen. Die zegt hervormen, maar bedoelt ordinair bezuinigen en de lasten op de onderkant van de samenleving leggen. Zo liegen ze ook nog niet. Ze hervormen het systeem toch? Nou dan!
Vertel duidelijk wat je wil zeggen, als je politicus bent. Niet: de man is niet geheel en al onschuldig, maar: hij is schuldig. En laat de spontane woordvorming maar rustig aan de poëten over, die weten veel beter hoe dubbel of zelfs driedubbel woorden kunnen zijn. Die gebruiken dat voor de schoonheid, niet om u te ergeren. Want in poëzie mag alles, dichters weten wel waar de vrijheid zich verstopt.
Ondertussen is in het kader van de al genoemde ombuigingen en hervormingen de energiebelasting door de rovers van de VVD dit jaar met 15% verhoogd. (Oh ja, bedankt PvdA!) En die was al niet gering. Kijk maar even op uw jaarafrekening. Dan vinden ze het nog gek dat de kleine misdaad hand over hand toeneemt. Je gaat vanzelf stelen als je bestolen wordt, toch? Mijn zegen heb je, maar steel dan wel van de rijken en geef het terug aan de armen. Waar is Robin Hood gebleven?

Maandag, 21-08-2017

Zondagmorgen even een reisje in de tijd gemaakt. We zaten hier in het noorden onder een zwaar wolkenmassief, het bleef donker en er viel een druilerige regen. In huis was het kil, een fleecejasje moest uitkomst bieden. Om kort te gaan, het was gemakkelijk om mezelf in het najaar, in november te situeren. De feestdagen in aantocht. Help!
Ik bedacht dat het 15 november was, de laatste dag van het dagboek verstreken, nu moest ik er wat zinnigs van zeggen. Hetgeen niet lukte.
Ik was, zoals ze dat zo mooi zeggen, met stomheid geslagen. Er gebeurde helemaal niets in mijn brein. Dat overkomt me zelden. Wat ik vroeger probeerde te bereiken met drank, gebeurde nu spontaan.
Niets, nada, niente, nothing, zero! Heel bijzonder.
Ik kon alleen maar naar buiten kijken met een leeg hoofd, ik registreerde niets, ik zat daar maar. Ik kan alleen maar bij benadering zeggen hoe lang ik zo gezeten heb, maar het moet toch minstens een minuut of twintig geweest zijn.
En nu bedenk ik dat het misschien wel net zo is bij die mensen die ik voor hun raam heb zien zitten in een verzorgingstehuis, stil in hun stoel, ogen leeg, nergens op reagerend. Waardoor ik eens te meer heel goed besef dat ik dat dus per se niet wil.
Mocht ik per ongeluk bij u in de buurt zijn en ik stort in elkaar, wilt u mij dan wel a.u.b. laten liggen tot ik echt het tijdelijke voor het eeuwige heb verruild?
Ik heb al wel een niet-reanimeren verklaring bij mij, maar ja, als ze daar niet naar zoeken voordat ze beginnen... bij deze. Eerst even laten liggen, dan pas bellen. Ik hoef echt niet terug, eerlijk waar. Ik heb het al wel gezien, hier.

Beloofd? Erewoord? Dank. 

Dinsdag, 22-08-2017 

Twee nieuwe fleecebroeken besteld via het internet. Kon ik gistermorgen ophalen. Combinerend met andere boodschappen bespaar je ook nog eens de verzendkosten. En die broeken had ik echt nodig, ik had er nog maar drie over.
Want als je een vrolijke hond hebt, ben je ook een magneet voor andere vrolijke honden. En die van mij springt (bijna) nooit meer tegen mij op, maar als die beesten wat jonger zijn, dan is dat puberale enthousiasme nog maar moeilijk in te dammen. Zodoende kan je hondenbaasjes snel herkennen aan hun vieze broeken. Die het geen van allen erg vinden, wasmachines zijn gewillig. En meestal is het alleen maar modder, gemakkelijk verwijderbaar derhalve.
Maar ze slijten wel, natuurlijk, van al dat wassen. Zodoende twee nieuwe. Na aanschaf moet ik ze nog wel een beetje inkorten, mijn benen zijn een paar centimeters korter dan de gemiddelde maat.
Gelukkig heb ik een nieuwe naaimachine aangeschaft. En ik kan het zelf. Dat scheelt ook. Alhoewel daar ook wel eens een potentiële nieuwe vriendin op is afgeknapt. Dat heb ik nooit echt begrepen. Of het zou al moeten zijn dat er naast het koken nog een vrouwenterrein minder is om indruk te maken op manlief. Dat kan natuurlijk. Wie het weet, mag het zeggen.
Was zondag laat in de middag nog even met buuv in het Groninger Stadspark, daar mag Pantu lekker los lopen. De buurvrouw ook, overigens.
Kwamen we een kennis met hond tegen uit mijn fietsenstallingstijd, een jaar of dertien geleden. Die woonde daarboven met haar toenmalige vriend, we hadden regelmatig contact. Mede omdat zij hun fietsen bij mij stalden. Ze hadden ook al snel door dat er geen gebruikelijk beheerderstype onder hen was komen werken.
En na de wederzijdse herkenning eergisteren: „Hé, kennen wij elkaar?“, vragende blik, naamsuitwisseling, term fietsenstalling was alles weer vertrouwd. Afspraak om elkaar een klein beetje te volgen via de sociale media, altijd leuk. Altijd spannend. We zullen zien. En buuv zat gewoon weer tussen de honden, daar heb je dan gelijk geen kind meer aan. Daarna nog even lekkere kippenboutjes met ketjap-marinade gegeten, die vielen er goed in. Later buuv naar huis, ik naar bed. Zonder buuv. Want daar beginnen we niet aan. Zo blijft het leuk. 

Woensdag, 23-08-2017 

Naast schilder en autodidactisch schrijver ben ik ook nog fotograaf. Heb vroeger in de fotohandel gezeten, ben bruidsreportages gaan doen (nooit weer, wat een ellende) en heb mezelf via verschillende cursussen wat verdiept in de technische kant van de fotografie. Toen ik via mijn creatieve cursussen en later de kunstacademie meer inzicht kreeg in dynamiek en compositie kwam ik vanzelf op het punt dat foto’s precies dat zeiden, wat ik wilde dat ze zeiden. En dat is mooi. Mooi genoeg.
Vroeger had ik analoge camera’s als een Mamiya C330, een prachtige tweeoog 6 x 6 studiocamera met een fantastisch dubbel objectief, en een spiegelreflex voor het gewone werk. Tegenwoordig is het digitale tijdperk een zegen voor die fotograaf, die op het eindproduct gefixeerd is.
Zo ben ik in het bezit van een spiegelreflex met telezoom, eenzelfde body met kleine zoom voor het betere portretwerk en een speciale vierkleuren natuurcamera met prachtige macrofunctie. En daarnaast een kleine snelle compact voor op reis, als ik al die zooi niet mee wil slepen.
Ook had ik zo’n mooie compact met 50 x zoom aangeschaft, maar die bleef altijd maar een beetje ongebruikt liggen. Hij was mij net niet goed genoeg, zeg maar. Er was niets mis mee, maar op de lange duur stel je toch wat hogere eisen.
Vorig jaar, na een van mijn bezoekjes aan de Groninger Waddendijk kwam ik ook bij een vriendin terecht voor een maaltijd, waarvoor zij mij uitgenodigd had. Het was heel gezellig met manlief en twee zoons, zij kan heel goed koken, en tijdens de maaltijd bleek dat de oudste zoon interesse had in fotografie. Hij liet wat foto’s zien en ik zag het direct: een talent. Potentie!
Om een lang verhaal kort te maken, hij heeft mijn digitale 50 x zoom gekregen op voorwaarde, dat hij hem nooit weg mocht geven behalve terug aan mij. En hij is begonnen met echt te gaan fotograferen.
Gisteren liet hij trots zijn pas gecreëerde website aan mij zien met daarop een foto, die mijn vermoeden van talent geheel bevestigde. Nieuwsgierig? Ga maar kijken, het is een interieurfoto van hun eigen keuken. https://rjtfotografie.wordpress.com/
Meestal is het niet leuk om gelijk te krijgen, maar nu wel.
Ik ben plaatsvervangend trots op hem.

Donderdag, 24-08-2017

Straks, later, over dik twee en een halve maand, ben ik waarschijnlijk bezig met de laatste minuut van dit dagboek. Dan is het misschien wel wijs om me te realiseren dat pas in die laatste zestig seconden mijn kunstenaar-voorgangers de eerste tekeningen zijn gaan maken. Tenminste, op de kosmische schaal van Sagan.
Die schilders deden dat in de vorm van jachttekeningen op de wanden van grotten met rode aarde of andere kleurstoffen die ze hadden gevonden tijdens hun zwerftocht over Moeder Aarde. Oker, mangaan, kleurstoffen die heden ten dage nog steeds gebruikt worden.
Het heeft er alle schijn van, dat die schilderingen werden gebruikt als magie om een goede jacht af te dwingen, om een godheid mild te stemmen of misschien wel gewoon als machtsmiddel voor stamgenoten. Ook altijd handig.
Goed beschouwd is er niet zo bar veel veranderd. Wanneer vinden wij een schilderij mooi? Als er een soort van magie ontstaat tussen kijker en beeltenis, een ruggespraak met de artiest achter het kunstwerk. Vervolgens hangen we deze communicatie op in onze eigen grot, in de hoop dat dat goed uit zal pakken voor ons. Zijn we rijk, kunnen we ons het origineel veroorloven, zijn we arme jagers, zullen we het moeten doen met een kopie.
U weet niet wat de kosmische schaal van Sagan is? Sagan was een astronoom/wetenschapper die de geschiedenis van de kosmos heeft vertaald naar de tijd van een jaar. Zodat duidelijk gemaakt kon worden hoe kort de mens nog maar ronddwaalt op deze planeet. Dat blijkt maar heel, heel kort te zijn. Pas om 22.30 op de laatste dag van het jaar verschijnen de eerste mensensoorten, de schrijvende mens is er nog maar veertien seconden. De laatste vijf à zes seconden hebben we onze huidige goden bedacht en pas in de aller-, allerlaatste seconde van dit dagboekjaar doen we aan echte wetenschap. Sinds Giordano Bruno, brandstapel in het jaar 1600.
Vanaf dat moment zijn we eindelijk begonnen de kortzichtigheid van religies terzijde te schuiven en zijn we op zoek gegaan naar wie we echt zijn, een heel kleine schittering in het enorme geweld met onmeetbare afstanden dat kosmos heet. Weet u hoeveel gewone seconden er in dit dagboekjaar zijn gegaan? Het jaar, niet het boek! 31.500.000 seconden. Ongeveer, er is geen jaar gelijk aan het andere. En elke seconde daarvan staat in Sagans berekening dan voor vierhonderd jaar. Jawel. In echte tijd maakt dat omgerekend pakweg 12,6 miljard seconden wetenschap. Ik heb het nagerekend. Het klopt! Bij het zien van deze enorme getallen past ons een beetje bescheidenheid, dacht ik zo. En heel veel liefde voor die mooie, kleine blauwe bol in het onmetelijke universum, die ons aller moeder is.
Uit welke liefde dit dagboek eigenlijk geschreven wordt.

Vrijdag, 25-08-2017

Een relaxte donderdag achter de rug. Geen nieuws, goed nieuws. In die richting moet ik het maar zoeken. De uitkerende instanties hebben zich weer van hun taak gekweten, mijn bank is blij. De belasting is ook weer wat rijker geworden van mijn geld (geen dank, medelanders en mede-Nederlanders, geen dank), het weer was nazomers met een vleugje herfst.
Een tochtje naar de dijk was derhalve een optie, hup, in het autootje. Af en toe lokt de kust, ook Rik en Erika in België trekken regelmatig westwaarts, lekker uitwaaien op het strand. Hij maakt dan vliegers, ze zullen uiteraard verschillende restaurants van binnen zien en weer een beetje uitgerust kan de Belgische draad weer opgepakt worden.
In het zweet uws aanschijns.... u kent het wel. Niet beseffend, hoogstwaarschijnlijk, dat werken een straffe gods was, oorspronkelijk. Vanwege de appelroof uit de tuin. Een straf die de godvruchtige ondernemers en middenstanders razendsnel verbasterden tot een aansporing voor het volk om loonslaaf te worden. Een goede gelovige werkt zich uit de naad, was de boodschap. Al door Luther en Calvijn gepropageerd. Waarmee onze lieve heer gepromoveerd werd tot de allereerste CEO van de multinational WERELD. Met de zojuist genoemde heren als acquisiteurs.
Even alle scherts terzijde: de oorsprong van ons huidige kapitalisme is daar te vinden. Het is niet voor niets dat juist de middenstanders en de herenboeren zich verzamelden in de christelijke partijen en de ondernemers elkaar konden vinden bij de liberalen, later de VVD.
Deze beide politieke blokken werken al sinds die tijd samen, soms onder andere titels, om het proletarische verzet te breken, het socialisme te verketteren en de vakbonden een poot dwars te zetten. Het communisme, als aartsvijand van de kapitalisten, deed gek genoeg precies hetzelfde maar had er nog een feodaal blok bij. Een soort overeenkomst met het oude tsarenregime, neem ik aan. Echte informatie daarover is nauwelijks te vinden. Want als geheime agenda’s ergens welig tieren, dan is het wel bij dit soort politieke groeperingen.
Even lekker generaliserend: kapitalisten en christenen zijn van hun eerste leugen echt niet doodgegaan.
Heerlijk, dat mag ik zo graag even doen.
En dat allemaal op een relaxte dag zonder tumult met een uitstapje naar zee. Dat erg lekker en leuk was.

Zaterdag, 26-08-2017

Had ik het gisteren over de appelroof in het paradijs, vandaag moet me hierover wel iets van het hart. Daar waar elke geschiedkundige of geograaf deze eerste lusttuin situeert tussen de Eufraat en de Tigris, is het onmogelijk gebleken dat daar ooit een appelboom heeft gestaan. De verboden vrucht zal eerder een vijg of een dadel geweest zijn. Of een perzik?
Maar nog veel logischer is natuurlijk, dat met de verboden vrucht iets heel anders, iets overdrachtelijks wordt bedoeld. En dat Eva die plukt. Uit een boom! Jaja, zo lust ik er nog wel tien.
Mijn persoonlijke interpretatie is dat hier een vrouwentaboe wordt uitgesproken, een taboe dat vandaag de dag nog steeds rust op vrouwelijke lustbeleving in religies uit het Midden-Oosten. Die alle op de zelfde leest zijn geschoeid, immers.
Een taboe zo serieus, dat vrouwelijke geslachtsorganen, of gedeeltes daarvan, domweg verwijderd worden. Vaak zonder verdoving. Soms gewoon met een keukenmes. Wat een barbaarse manier om je vrouw de erfzonde in de schoenen te schuiven. Hoe bedenk je het!
Je moet je dan ook niet indenken wat er gaat gebeuren, als al die miljoenen vrouwen erachter komen dat het allemaal maar flauwekul was. Dat er geen erfzonde bestaat, dat goden zijn verzonnen. Dat vrouwen niet onrein zijn als ze hun periode hebben, integendeel, ze ruimen de zooi netjes op. En maken plaats voor een eventueel nieuw mens. Wat knap van de natuur. Maar ja, dat wisten ze tweeduizend jaar geleden niet, ze hadden geen idee. Nee, als al die vrouwen werkelijk beseffen hoe het zit, als ze niet meer bang hoeven zijn voor de wraak van een god, dan breekt de hel los! Tweeduizend jaar onderdrukking, ik bedoel maar.
Geen wonder dat die mannen daar hun religie zo krampachtig verdedigen. Die weten dat intuïtief natuurlijk ook. Daarom wordt internet verboden, scholing voor vrouwen, noem maar op. Ze zouden er eens wat van kunnen opsteken! Help!
Maar het valt niet meer tegen te houden, ook daar zal de verlichting doorbreken. Wie had ooit kunnen denken dat dat via het mondiale www zou gaan gebeuren. Chriet Titulaer in ieder geval niet. Hij ruste in vrede. Hij voorspelde het internet geen grootse toekomst, hij zag er niet zoveel in. Gelukkig kreeg hij daarin ongelijk.

Zondag, 27-08-2017

Gistermorgen werd ik wakker met een dwingende gedachte, zo eentje die ook altijd krijg als ik met een probleem de nacht in ga. Waarvan ik dan meestal de volgende morgen door mezelf de oplossing krijg aangereikt. Hij was zo dwingend dat ik onmiddellijk het bed uit sprong en gehoor gaf aan mijn eigen bevel. Dit tweede voorwoord wordt in het Dagboek van een Liefde opgenomen.Ook neem ik de vrijheid deze aflevering voor de zondag alvast deze zaterdag op Fb te publiceren, bijgelovig als ik ben. 

TWEEDE VOORWOORD

Na mijn overlijden moet de volgende tekst geplaatst worden in de Volkskrant. Mocht die inmiddels ook zijn overleden, dan in een krant
van soortgelijke strekking.

Wensen: mijn as gaarne uitgestrooid op het strand van Texel, bij de vuurtoren aan de Noordzeekant.

Voor de rest kan het mij niet schelen,
geen bloemen, geen bezoek 

De tekst:


OVERLEDEN

(DATUM)

Alex  Sandee
Beeldend kunstenaar
te Groningen

BERICHT UIT HET HIERNAMAALS:
ER IS GEEN HIERNAMAALS 

PS
Wees welkom stilte
zie uw zoon
die zich als nooit tevoren
terug zal trekken
in een ivoren toren
gebouwd uit pure leegte
en spiegels zonder glans
met bovenop een tuin,
een hof gespeend
van groei en bloei en licht
geen kleuren in die tuin
enkel het gezicht 

Maandag, 28-08-2017

Niet helemaal verwacht, toch het weekend overleefd. Het dwingende gevoel zaterdagmorgen maakte het bijzonder dramatisch, ik geef het toe.
Blijft nu de vraag wat de gedachte zo urgent maakte, dat ik in moest breken in mijn eigen discipline. Openbaart die reden zich binnen het tijdsbestek van dit dagboek, ik zal het u laten weten. Tot zolang kan ik er net zo veel mee als u, en dat is bijna helemaal niets.
Wat ik wel weet is, dat ik het erbij geplaatste gedicht ooit heb geschreven in een diep gevoelde behoefte, de paradox zichtbaar te maken in taal, in een tekst. Maar omdat het een paradox is valt dat uiteraard niet mee. Veel verder dan een omschrijving van die tegenspraak in zichzelf kun je niet komen.
Ik was al erg jaloers op Simon & Garfunkel toen zij in 1981 deze tekst zongen tijdens een optreden in New York. Slip slidin’ away, slip slidin’ away, you know the nearer your destination, the more you’re slip slidin’ away.
Fantastisch, wat een tekst. Als ik die lees, hoor ik het lied in mijn hoofd, kan het ter plekke reproduceren.
Ik zal u de link naar het lied geven, overtuig uzelf.
https://www.youtube.com/watch?v=4Dx5QQfWRuU
Exact hetzelfde kom je natuurlijk ook tegen als je na gaat denken over de paradoxen in Zen. Mijn motor, zeg maar.
Aangezien Zen een „state of being“ is, geen „isme“, geen geloof, is het uiterst lastig het te omschrijven.
Elk boek over Zen, elke verhandeling, bevat dan ook altijd de mededeling dat het onmogelijk is Zen te verklaren. Maar dat er toch een poging gedaan wordt, dan maar met behulp van paradoxale voorbeelden of vraagstukken zonder oplossing.
Zo’n vraagstuk heet daar een Koan. Waarover u dient na te denken teneinde inzicht te krijgen in deze wonderbaarlijke manier van bewust zijn. Nee, niet bewustzijn, bewust zijn. U ziet, ik verdwaal nu al.
Bijna net als de Boeddhisten die Zen geannexeerd hebben om er toch een isme van te kunnen maken.
Een historische vergissing want daarmee is de essentie van Zen volledig verkracht. De oplossing van een Koan is namelijk alleen maar in uzelf te vinden, als uw persoonlijke invulling van een levensvraagstuk.
Daarmee een unieke oplossing genererend, uitsluitend toepasbaar op uzelf. En passend bij uzelf. Vandaar dat er niet zoiets bestaat als „de“ waarheid.
Wetenschappers gruwen van deze gedachte. Worden daar in het ergste geval zelfs volkomen panisch van. Terwijl dat in het geheel niet hoeft, want juist door het gebrek aan inzicht in Zen sluiten ze zichzelf op in hun eigen toren. Die een heel andere is dan het in mijn gedicht beschreven paradoxale exemplaar. Van waaruit ik een uitstekend zicht heb op al die andere torens.

Dinsdag, 29-08-2017

Straks naar de tandarts. En nee, daar ben ik niet bang voor. Vervelend vind ik het wel, die kramp in de kaken. Maar behalve tijdens een zenuwbehandeling waarvoor ik twee spuiten moest krijgen, die vervolgens ook nog eens niet echt hielpen, heb ik nooit pijn gehad bij de beksmid. Toch is die gebeurtenis niet zo’n trauma geworden dat ik nu niet meer durf. Maar ja, ik kan zonder blikken of blozen mezelf prikken voor een bloeddruppel, nodig voor de bloedverdunnerstest.
Ook kijk ik rustig toe hoe een verpleegkundige een naald in mijn arm zet om bloed af te nemen, dan wel lichaamsvreemde zaken naar binnen te spuiten.
Kleinzerig kun je mij niet noemen, zeker niet. Toch is pijn misschien wel mijn grootste angst. Maar omdat ik dat gemeen heb met vrijwel alles en iedereen op deze planeet, is dat geen reden tot paniek. Alleen maar een reden om goed uit te kijken.
Overigens wijzen Amerikaanse onderzoeken uit dat zelfs planten zoiets als pijnprikkels kennen en reacties vertonen op mogelijke belagers. Of je dat ook angst kunt noemen, daar wil ik af wezen.
Het is niet voor niets dat folteren altijd over de pijngrens gaat, dreigen met de dood is weinig efficiënt voor iemand die een ander geestelijk wil breken. Daarover gesproken vind ik het wel verbijsterend dat er echt mensen bestaan die bereid zijn dat een ander aan te doen.
Een zoveelste bewijs voor de  bewering dat de mens niet de heerser der schepping is, maar de kanker van het geheel. Die denkt dat vooruitgang bestaat uit ongebreidelde celvermenigvuldiging in plaats van uit beschavingsverdieping.
Dat zie ik voorlopig ook nog niet echt veranderen. Het zij zo.

Woensdag, 30-08-2017

En weer een warme dag tussen de bedrijven door. Gelukkig vielen hier in het noorden de mussen nog niet van het dak, 25 graden werd het maximaal. Er zijn hier trouwens, mede door mijn inspanningen, wel erg veel mussen om van het dak te pleuren.
Ik heb namelijk hier in de tuin een voedselautomaat, zo eentje waar de grotere vogels niet bij het voer kunnen komen. Dat levert me een familie  koolmees op en zelfs het immer bezige en veel schuwere pimpeltje laat ‘s morgens zijn blauwe petje even zien. Nooit geweten dat die ook wel pinda’s eten. Maar die mussen vliegen de hele dag door af en aan. De McDonald’s voor de huismus ben ik. Dat heeft echter wel als resultaat gehad dat het tweede broedsel al uitvliegt.
Bijna alsof het mijn eigen kinderen zijn, is het bij mij opkomende trotse gevoel. Ook mijn buren genieten van het vogeltheater, zeggen ze.
Inmiddels is het huis van mijn dode buurman (zie 07-07-2017) eind vorige week leeggehaald. Nadat de paar waardevolle spullen al eerder opgehaald waren door de enige zuster die hij toch nog over bleek te hebben, kwamen nu de vuilnismannen de resterende zooi opruimen. Dat zette bij mij het alarm toch wel even aan. Ik moet er niet aan denken dat al mijn mooie spulletjes domweg in de vuilnisbak verdwijnen, mocht er plotseling iets met mij gebeuren. Ik zal daar nog eens stevig over nadenken. Maar niet te lang.
Ik heb nog wel een zuster in het kwaad, misschien wil die de belangrijkste dingen wel bewaren. Het lijkt me wel nuttig na het afgelopen weekend. Gauw actie op ondernemen, zal het aan haar vragen. Kan zij spijkers zoeken voor mijn werk. En niet op laag water, ik hoorde u heus wel denken.

Donderdag, 31-08-2017

Alles in de ruststand. Beetje boodschappen gedaan, moest nog een voorraadje beschrijfbare DVD’s kopen voor een paar mooie documentaires over de kosmos en aanverwante zaken.
Dat vind ik zeer intrigerend, ik probeer nog steeds vat te krijgen op de onmetelijke afstanden en aantallen. Zo langzamerhand snap ik wel waarom ze dit theoretische fysica noemen, in gewone termen is het allang niet meer te begrijpen.
Een mens heeft maar een beperkt voorstellingsvermogen wat aantallen betreft, het begrip miljoen gaat de meesten al ruimschoots te boven. En dat bedoel ik niet denigrerend, de mens heeft altijd als rekenkundig begrip zijn tien vingers gebruikt, en dat dan tien keer, dat zijn er al honderd. Meer hadden we toch ook niet nodig, vroeger.
Maar nu de mensheid naar de sterren reikt, vraag me niet waarom, zijn die begrippen niet meer werkbaar.
Als je alleen al rekent dat de Melkweg, ons stelsel, minimaal 400 miljard sterren telt, dat er ook nog eens 2 biljoen van dat soort sterrenstelsels zijn, dan levert dat een heleboel sterren op. 800 triljard! Een 8 met drieëntwintig nullen!
Hoe dat er uit ziet? 800.000.000.000.000.000.000.000! Sterren!
Waarvan vele natuurlijk ook nog met hun eigen planeten. Ik probeer het me maar niet voor te stellen, het lukt me niet. Echt niet. En u ook niet. Het zijn er veel te veel. En u weet wat er gebeurt als er van iets teveel is. Dan kan je niet meer kiezen.

PS De getallen zijn natuurlijk aangenomen getallen, er is geen mens die ze ooit heeft gezien. Het kunnen er best nog een paar (miljard? Triljard?) meer zijn.